Hoogsensitief opvoeden: omgaan met overprikkeling

Voor mijn dochters

Mijn flinke grote meid heeft het de laatste tijd moeilijk. Dat uit zich bij mijn unieke meisje uiteraard op haar heel eigen manier. Alles doet haar pijn, letterlijk dan. Een kleine duw van de zus, tegen de spijl van de deur botsen, op een verkeerde manier op de stoel gaan zitten…. alles doet bovenmenselijk pijn. En dat uit zich dagelijks in meerdere, hartverscheurende huilbuien. Wat ik voel door merg en been, en me raakt tot in mijn hart. En ik begrijp heel goed waarom, wat het voor mij net heel moeilijk maakt om hier mee om te gaan.

Net als mijn oudste dochter, is mijn lijf ook extra gevoelig voor pijn. De minste, zacht bedoelde aanraking op het verkeerde moment, voelt vaak aan als een mokerslag. Met een huilbui als gevolg – hoewel ik ondertussen geleerd heb om dit als signaal te zien van overprikkeling. Bijkomend uit mijn HSP-zijn zich ook in een overgevoeligheid voor geluid (in de praktijk: hoe sneller lawaai stopt, hoe beter… ). Wat maakt dat moeder en dochter, omdat we zo op elkaar gelijken, elkaar’s overprikkeling versterken.

En zo vond ik, op een drukke ochtend een paar dagen geleden, mijn flinke grote meid als een ellendig hoopje op de eerste trede van de trap, huilend. Huilend omdat ze pijn had. Omdat haar zusje had gelachen (mijn jongste heeft mijn nogal bizarre gevoel voor humor geërfd, wat zich vooral uit in hilarisch lachen met mensen die vallen, zich pijn doen….). Omdat ze geen trui wou aandoen. En omdat ik haar nieuwe zomerschoenen nog niet had ingespoten tegen het vocht/vuil en ze deze niet mocht aandoen naar school. En op dat moment kan ik alleen maar naast haar op de trap gaan zitten en haar vasthouden terwijl ze huilt. Wat tegelijk voor mij het aller-moeilijkste is dat ik moet doen.

En dus laat ik haar huilen, laat ik haar tranen haar schoonspoelen. Als ik merk dat het huilen mindert, proberen we samen de zen-ademhaling (eens goed in en uit ademen door de buik). Ik merk dat het niet echt helpt. Dus geeuw ik waardoor zij ook automatisch eens goed moet geeuwen. En eindelijk voel ik dat ze rustiger wordt. Ik vraag of ze graag haar sandaaltjes wil aandoen naar school – ja dat wil ze wel – en weg is ze, huppelend naar de auto met papa. Niets meer van te merken (de knoop in mijn hart en maag laat ik even buiten beschouwing).

Ik weet uit ervaring dat de directe aanleiding van de huilbui niets te maken heeft met de eigenlijke oorzaak waarom ze de laatste tijd vaak moet huilen. Mijn flinke grote meid heeft een slaaptekort. Mijn dochters staan tegenwoordig gemiddeld één uur vroeger op doordat de zon vroeger opkomt. Dit lukt prima voor mijn jongste die altijd wat minder slaap nodig gehad heeft. Alleen maakt zij dan haar grote zus wakker omdat ze wil spelen. Combineer dit met het einde van het eerste leerjaar en een paar drukke weekends, en ze verandert in een overprikkeld meisje dat huilt bij het minste. En het laatste dat ik wil voor mijn dochter is dat ze zich bij ons niet veilig genoeg zou voelen om te mogen huilen. En bovenal wil ik niet dat ze van ons het idee zou krijgen dat wat zij voelt, niet echt zou zijn of niet belangrijk zou zijn.

Zij is wie ze is, zij voelt wat ze voelt.

Omdat ik ook HSP ben, begrijp ik wat mijn dochter(s) doormaken. Maar heel eerlijk, ik ben geen übermensch en al helemaal geen perfecte moeder. Het lukt mij vaak niet om rustig te blijven na de tig-ste huilbui op een dag. Op dat moment kan ik haar niet helpen en bestaat het reële risico dat de toestand escaleert (roepen, stampen, met deuren slaan….). Dus als ik zelf overprikkeld ben, dan vraag ik haar om naar haar kamer te gaan. Ze weet dat dit geen straf is, en haar kamer is haar veilige plekje. Ik probeer eerst zelf rustig te worden: goed ademhalen, een wandelingetje door de tuin, frisse neus halen, water of kopje thee drinken. Pas als ik tot rust ben gekomen, ga ik naar haar kamer.

Maar ik zal haar in principe nooit vragen om te stoppen met huilen. Huilen is voor haar op dit moment de enigste strategie die ze kent om met de overprikkeling om te gaan. Met vallen en opstaan probeer ik haar te tonen hoe ze overprikkeling kan vermijden. Wijs ik haar op haar alarmsignalen om het rustiger aan te doen.

Vandaag is ze weer mijn vrolijke, uitbundige meisje. Het is een wonder wat vier daagjes verlof en rustig thuis blijven kan doen. Vanuit het principe: niets moet – alles mag. En ondertussen kan ik genieten van de bloemetjes die ze dit weekend samen met papa heeft geplant. En overvloedig heeft water gegeven, inclusief zichzelf en haar zusje 🙂 .

SaveSave

3 Antwoorden op “Hoogsensitief opvoeden: omgaan met overprikkeling”

  1. Dankjewel, Fransiska, om zo mooi te verwoorden wat er speelt. Ik heb veel van je geleerd, om ook als hoogsensitieve mama om te gaan met onze hoogsensitieve dochtertjes. Onze hoogsensitiviteit is gelukkig ook een verrijking zoals jij zo mooi laat zien op jouw zachte mooie manier.

Reacties zijn gesloten.